छत्रपती संभाजी महाराज सोलापुरात

 

छत्रपती संभाजी महाराज सोलापुरात

राष्ट्रमाता राजमाता जिजाऊ इतिहास परिषद महाराष्ट्र राज्य प्रमुख संतोष झिपरे ९०४९७६०८८८

मराठ्यांनी सोलापूर जिल्ह्यात अनेक ठिकाणी आक्रमण केले, सोलापूरचा भुईकोट किल्ला हे विजापूरकर आणी मुघल याच्यातील १६६८च्या

तहानुसार मुघलांना मिळाला होता या कालावधीत मोगलनी आपले तोफखाना व दारूगोळा व टाकसांळ सोलापूरच्या भुईकोट किल्ला सुरु केले १६८० मध्य खानजहान बहादूरच्या आज्ञेनुसार सोलापूरच्या भुईकोट किल्लातील २५तोफा दुसरीकडे नेण्याची जबाबदारी अली आगामी जगतसिंग हाडा आणि राजा जसवंतसिगं बुंदेला यांच्यावर सोपविण्यात आले होते.

या २५तोफा मराठ्यांनी हस्तगत केल्या. अली, जगतसिगं हाडा, व जसवतसिग यांच्यावर तोफा नेण्याच्या कामात दिरंगाई केली म्हणून मन्सब कमी करून त्यांच्या कडून नुकसान भरपाई घेण्यात आले।।

यावेळी सन १६८०च्या डिसेंबर महिन्यात संभाजीराजे जातीने सोलापूरजवळ गेले होते. त्याचा हेतू कदाचित मुलखाची पाहणी करण्याची असावा. रणमस्तखान व इतर मुघल अधिकारीनी त्याच्या बरोबर मुकाबला केला.त्यात छत्रपती संभाजी महाराज व मोगल व छत्रपती संभाजी महाराज यांच्या पक्षाचे लोक जखमी झाले...

मराठा मुघल संघर्ष सोलापूर भुईकोट किल्ला छ.संभाजी कालखंड

१६८० च्या आँक्टोबर महिन्यात ज्या वेळी औरंगाबाद व पेडगावला फौजेची नेमणूक झाली त्याच वेळी संभाजी राजांना सोलापूर येथेही सैन्य धाडण्याची व्यवस्था केलेली होती.. त्यामुळे खानजहान बहादूरने आपला डेरा उठविली।।

ज्या वेळेस मुहम्मद आज्जमशहा औरंगाबाद च्या सुभ्यात पोचणार होता त्या वेळी खानजहान बहादूर मराठ्यांना तंबी देण्यासाठी कूच करणार होता..

यावेळी मराठ्यांचा फौज सोलापूर किल्लाजवळ गेली.

प्रचंड संघर्ष झाले

नोव्हेंबरच्या अखेरील संभाजी राजानी ६०००स्वारांची फौज सोलापूर उद्ध्वस्त करण्यासाठी रवाना केली. ती सोलापूरला पोचताचा मोगल किल्लेदार राजा मनोहरदास गौड

किल्लावरुन मराठ्यांचा मुकाबला करण्यासाठी निघाला, खानजहान बहादुदुरने रजबखानाला मनोहरदास गौडच्या मदतीसाठी पाठविले.

मराठे व मुघल यांच्यात लढाई होऊन मराठ्यांचे बरेच लोक कामास आले...

१६८३च्या एप्रिल महिन्यात मनोहरदास गौडचा मुलगा किशोरदास याला सोलापचा किल्लेदार नेमण्यात आले , १६८५ च्या एप्रिल महिन्याच्या दुसऱ्या आठवड्यात छ. संभाजी महाराजांचे एक सरदार सुदजी सोलापूर तालुक्यात घुसला होता. व मुघलांना प्रचंड लुटला

तेव्हा औरंगजेब यांना शिरवळच्या अबु मह्हमुद ठाणेदारना रवाना करून लवकर जाऊन मराठ्यांचा सोलापूर येथे पराभव करण्यासाठी सांगितले..

ठाणेदार दि. २२/४/१६८५रोजी तेथे पोचला. मराठे व मोगली सैन्यात लढाई होऊन दोन्ही बाजूंनी अनेक जण मेले व जखमी झाले. यावेळेस मराठ्यांनी माघार घेतली मराठ्यांनी लुटलेल्या सामानपैकी ३१ घोडे आणि भाले मुघलांच्या हातात सापडले.

तसेच मराठ्याचे सरसेनापती हंबीरराव मोहित हे सोलापूर परिसरात याचा कालखंडात येऊन गेले असलेच नोंद सापडले

चिकित्सा --सोलापूर भुईकोट किल्ला येथून मूघलचे तोफांखाना होते तसेच टाकसाळं पण याचा किल्लावर होते शिवाय महाराष्ट्र व कर्नाटक व आंध्र प्रदेश च्या सरहद वरील प्रमुख लष्कर ठाणे सोलापूर आहे येथून चौफार घोडदौड करण्यासाठी महत्त्वाचे ठिकाण आहे म्हणून छत्रपती संभाजी महाराज व मराठ्यांचा वावर सतत या परिसरात दिसुन येते

तसेच याचा प्रदेशातून मोगली सैन्यासाठी रसद व कामुक (धन्य साम्रगी) येत असल्याचे नोंदी उपलब्ध आहेत त्या मोगलांना भेट नयेत म्हणून याभागात मराठे सतत वावरातुन दिसतात

सुचना -- सदर लेख बदल आणखी माहिती आपणाकडे असेल तर निश्चितच फोन करावेत व मार्गदर्शन करावेत

राष्ट्रमाता राजमाता जिजाऊ इतिहास परिषद महाराष्ट्र राज्य प्रमुख संतोष झिपरे ९०४९७६०८८८