"कोपर्डेतील ऐतिहासिक वाडे- पानिपतकर शिंद्यांचा पराक्रम"
__________________________________________
सातारा जिल्ह्यातल्या खंडाळा तालुक्यात कोपर्डे नावाचं एक जुने आणि ऐतिहासिक वारसा लाभलेलं गाव आहे. लोणंद-खंडाळा रस्त्यालगत वसलेल्या या गावात शिरताच भूतकाळाची आठवण करून देणारे अनेक अवशेष दिसून येतात. गावात आजही दगडी दरवाजे, तटबंदी, नगारखाने, आणि वाड्यांच्या खुणा टिकून आहेत.मराठा शैलीतील हे वाडे आणि रक्षणासाठी बांधलेली तटबंदी आजही गावाचं वैशिष्ट्य जपून आहेत..!!
ग्वाल्हेरमध्ये आजही “पानिपत्ते की गोठ” “पानिपतकर शिंदे यांची गोठ” म्हणून ओळख असलेलं त्यांच्या वसाहतीच ठिकाण आहे, पानिपताच्या तिसऱ्या रणसंग्रामात कोपर्डे गावातील शिंदे घराण्याने भाग घेतला होता. या युद्धात त्यांच्या घराण्यातील अनेक पुरुष धारातीर्थी पडले. एका अर्थाने एक संपूर्ण पिढीच या युद्धात गारद झाली. त्यामुळे गावाला 'पानिपतकर शिंदे' असं नाव पडले..!!
या घराण्याने केवळ पानिपतच्या युद्धातच नव्हे, तर संपूर्ण मराठेशाहीच्या काळात आपल्या शौर्याचं उदाहरण दिलं.शौर्य,स्वामीनिष्ठ,त्याग बलिदान यासाठी हे घराणं ओळखलं जातं..!!
गावात प्रवेश करताच स्वागताला एक भक्कम दगडी प्रवेशद्वार दिसतं. त्याच्या मागे गावाचं जुना किल्ल्यासारखा रक्षण केलेला परिसर दिसतो. नगारखाने, उंच भिंती, आणि तटबंदी यामुळे गावाचं पूर्वीचं सामर्थ्य आजही लक्षात येतं. गावात काही वाडे अजूनही चांगल्या स्थितीत आहेत.काळे पाषाण दगडी रचना, खोल अंगणं आणि मजबूत पाया असलेले हे वाडे कोपर्ड्याच्या वैभवशाली इतिहासाची साक्ष देतात..!!
गावात मंदिराच्या शेजारी समाधीस्थळं आहेत, जी पानिपत मोहिमेतील बलिदानाची आठवण करून देतात. तसंच गावात जुन्या वीरगळी आहेत. ही सगळी ठिकाणं गावाच्या समृद्ध परंपरेचं आणि बलिदानाचे प्रतीक आहेत..!!
कोपर्डे हे गाव फक्त एक वस्ती नाही, तर एका संपूर्ण इतिहासाची साक्ष आहे. येथे आले की, प्रत्येक वाडा, प्रत्येक दगड, आणि प्रत्येक वास्तू काहीतरी सांगत असते. पानिपताच्या रणभूमीत लढलेलं हे गाव आजही आपल्या पराक्रमाची आणि बलिदानाची गाथा शांतपणे सांगत उभं आहे..!!
No comments:
Post a Comment