अंबाजी इंगळे - एक ऐतिहासिक सागा
भाग ५
राजस्थानमधील अंबाजींच्या कारभाराचा अंदाज-इतिहासकारांनी मेवाडमधील अंबाजींच्या स्थानाबद्दल बरीच मते मांडली आहेत .गौरशंकर ओझा म्हणतात की महाडजीने अंबाजीला मेवाडमध्ये आपला उप-नियुक्त केले आणि अंबाजीने स्वतःला राजस्थान राज्यांचा मुख्य आणि निर्माता मानू लागले. (जेम्स टॉड अण्णाजींनी आपल्या आठ वर्षांच्या कारकिर्दीत त्याच्या उत्पन्नाचा लाभ घेतला आणि पुढे असलेल्या होंडुस्तानमध्ये पुढाकार घेतल्यामुळे आणि त्याला स्वातंत्र्य मिळवून देण्यास सक्षम केले. अंबाजींनी मेवाडमधील प्रशासनाने हे दिले. यात शंका नाही. त्यांची स्थानिक सल्लागार म्हणून झला झलीम सिंह यांच्या बरोबरच, प्रदीर्घ काळ चालणारी प्रशासकीय यंत्रणा कोणती होती. राजा अंबाजींनी मेवाडला शांतता व आनंद दिले ज्यामुळे तिला दीर्घ काळ वंचित राहावे लागले आणि तिची उत्कट इच्छा होती. मेवाडातील अंबाजींचे कार्य एक रूप आहे इतर प्रांतांमध्ये मराठा वारशाचा महत्त्वाचा भाग. अंबाजींच्या सक्षम प्रशासनाचा निकाल राज्यातून उत्पन्न मिळायला लागला यावरून मिळू शकतो. वार्षिक उत्पन्न रु. 50 लाख.
No comments:
Post a Comment